Niet voorzeggen, maar laten zien

De coaching-gap

Goede coaching is schaars. In bijna iedere sport ontbreekt structurele, kwalitatieve begeleiding, behalve aan de absolute top. Niet door gebrek aan welwillende mensen — bondsopleidingen, clubcoaches en betaalde begeleiders zijn er volop — maar omdat de combinatie die werkt zeldzaam is: zelf op niveau gepresteerd hebben, bio-mechanisch begrijpen waarom techniek werkt, data kunnen lezen, en dat kunnen vertalen naar woorden die landen bij déze specifieke sporter. Bij gebrek aan dat geheel valt coaching vaak terug op het uiterlijke: een correctie op houding, een opmerking over een hoek, een tip vanaf de wal. Goed bedoeld, maar zelden van invloed op snelheid — een beweging veranderen is geen kwestie van een opmerking, maar van weken consistent oefenen met de juiste terugkoppeling.

Daar komt nog iets bij dat onderzoek naar leren al lang laat zien: kennis die wordt voorgezegd beklijft minder dan kennis die een sporter zelf ontdekt. Wat je je eigen hebt gemaakt door het te voelen, houdt stand onder wedstrijddruk; wat je is uitgelegd valt weg op het moment dat het ertoe doet. Hoger op het niveau verschuift de rol van de coach daarmee: niet voorzeggen wat te doen, maar een spiegel houden voor wat er gebeurt. De sporter zoekt het andere gevoel zelf, en maakt dat vertrouwd door herhaling — een proces dat weken duurt, niet één meefiets-moment.

Het blote oog ziet daarbij niet alles. Een beweging kan er goed uitzien en toch energie verspillen. Daarom is meten in de boot — telemetry — in opkomst, maar voor de gemiddelde club te kostbaar. Op een roeimachine met Force Curve weergave is hetzelfde inzicht wél bereikbaar: telemetry op de kant, op de meeste verenigingen aanwezig. Wat je daar voelt en in de data ziet, neem je mee in de boot om te toetsen tegen snelheid. Die cyclus — meten, voelen, aanpassen, terug — werkt sneller dan welke losse tip op de wal dan ook.

Het principe

De aanpak vertrekt vanuit het uitgangspunt dat een sporter zichzelf leert coachen aan de hand van eigen data, en daar persoonlijke begeleiding bij krijgt op de momenten waar het verschil maakt. Geen losse tip op de kant, maar inzicht in wat je doet, waarom het zo gaat, en wat het ene puntje is waaraan je nu moet werken — los van de tien dingen die óók zouden kunnen. Dat ene puntje, in de juiste balans tussen persoonlijk en gezamenlijk, is de moeilijkste keuze die een coach maakt en ook vaak de meest impactvolle. Begeleiding vult aan, vervangt niet: het werk gebeurt door de sporter, met data die laten zien wat anders verborgen blijft.

Voor wie

Individuele sporters — wie met regelmaat traint en wil weten of die training werkelijk effect heeft. Periodieke analyse met persoonlijke terugkoppeling: wat zit er in je data, hoe ging de training, wat gebeurt er als vermoeidheid toeneemt, wat is het volgende verbeterpunt, hoe ziet de eerstvolgende training daarop er uit.

Ploegen en teams — een groep waar individuele en gezamenlijke ontwikkeling samenkomen. Individuele profielen worden naast de gezamenlijke richting gelegd, zodat ieder lid weet aan welk eigen puntje hij of zij werkt binnen het ploegdoel. Daarnaast ook ranglijsten, berekening van de beste opstelling en een kansrijk raceplan.

Coaches — wie zijn observaties wil onderbouwen met data en wil leren dat gesprek structureel te maken. Coach-de-coach trajecten, individueel of in een kleine groep.

Clubs en verenigingen — die een data-gedreven coachstructuur willen opbouwen, met begeleiding bij implementatie, opleiding van eigen coaches en aansluiting op het platform.

De schakel tussen platform en sporter

Sportdatacoaching werkt met de platforms van Dutch Digital Sport Innovation: Beat Your Best voor analyse, ClubLearning voor kennis en kennisoverdracht. De persoonlijke begeleiding via sportdatacoaching is de schakel daartussenin — de aandacht en het oordeel dat een platform niet kan geven.

Bekijk het volledige aanbod →

De praktijk

Sinds voorjaar 2024 wordt de data-gedreven coachaanpak gebruikt op roeivereniging De Hoop in Amsterdam, succesvol toegepast voor de selectie en voorbereiding op de Amstelbeker in september. Begin 2025 is deze aanpak breder georganiseerd door een hoofdcoach aanstelling voor alle ploegen op De Hoop. Een groep van circa 120 tot 150 roeiers werkt in meer of mindere mate met de methodiek — Van senioren tot mastersploegen, van recreatieve roeiers die zich willen verbeteren tot wedstrijdploegen die zich op een doelwedstrijd voorbereiden. De afgelopen jaren zijn ruim 5.000 trainingssessies geanalyseerd, eerst door de hoofdcoach en in de loop van afgelopen maanden steeds vaker als zelf-coach oplossing (met Beat your Best).

Resultaten

De zichtbaarste bewijslast zit in de wedstrijdresultaten van ploegen die de aanpak consistent volgen. De dames-selectie van de Amstelbeker voer in 2024 in de kleine finale, tegen alle verwachtingen in. En won in 2025 — na een voorbereiding waarin twee tot drie ergometer-sessies per week (net als in 2024) naast de boottraining — de kleine finale in een zwaar damesveld. Het bijhouden van de voortgang en transparantie van deze aanpak voor de selectie waren essentiële gewaardeerde kenmerken. Ploegen die de methodiek volhouden komen aantoonbaar hoger uit in interne ranglijsten, zichtbaar bij clubkampioenschappen en op nationale wedstrijden als de Head en de Heineken Roeivierkamp 2026.

Naast die meetbare uitkomsten is er een minder zichtbare maar minstens zo belangrijke beweging op gang gekomen: roeiers die hun eigen trainingen leren lezen, het gesprek met ploeggenoten over data gaan voeren, en in toenemende mate hun eigen coach worden. Dat is de werkelijke ambitie van de methodiek.

Methodische basis

De aanpak is niet uit de losse pols ontstaan. In juni 2023 verscheen, vanuit RP3 Academy geschreven whitepaper over de Force Curve als trainingsinstrument — met beschrijving van dominante curve-types, de Force Curve als persoonlijke fingerprint, de kameleon-eigenschap van topsporters die hun curve naar omstandigheden kunnen aanpassen, en de double feedback cycle tussen ergometer- en boottraining waarin het “close the loop”-principe centraal staat. Die methodiek is sindsdien tweemaal achtereenvolgend ingezet bij de Amstelbeker-voorbereiding, telkens met meetbaar resultaat, en vormt de basis voor de ontwikkeling van het Beat Your Best-platform.

Aan het water opgegroeid

Aan de Westeinderplassen in Aalsmeer begint Stephan’s watersportgeschiedenis. Vanaf de vroegste jeugd met bootjes — eerst zeilen, later roeien — en als jeugd-zeiler op nationaal niveau wedstrijden gevaren. Na de studentenroeitijd weer terug naar het zeilen, internationaal op hoog niveau, met onder meer een nationale titel. In die periode ontstond ook het eerste idee voor wat later Beat Your Best zou worden: een app — destijds genaamd Simusail — die niet alleen mat hoe hard je voer op verschillende koersen, maar ook of dat onder de omstandigheden van dat moment het haalbare maximum was. Iets dat zeilers met aangeboren bootgevoel intuïtief voelen, maar wat met data ook bereikbaar wordt voor wie dat gevoel nog moet ontwikkelen. Dat principe — data als versterker van gevoel, niet als vervanging ervan — is bij elk volgend project leidend gebleven.

Roeien in de familie

Roeien zit in het DNA: opa nam in 1924 en 1928 deel aan de Olympische Spelen, oom in 1968. In 2026 zijn er nog twaalf actieve roeiers in drie generaties van de familie, het grootste deel op nationaal of internationaal hoog niveau. Bootgevoel laat zich kennelijk doorgeven.

Als studentenroeier bereikte hij in korte tijd het hoogste niveau. In het derde roeijaar voer hij met een vier-met de wereldbekerfinale in Luzern; in het vierde jaar voeren ze als jonge verenigingsploeg mee met de wereldtop, met een baanrecord met de Oude Vier op de Varsity. Niet dankzij fysiek — hij was meestal de kleinste in de ploeg — maar door een combinatie van interesse, inzet en training, aanleg (bootgevoel), data & kennis. In het pre-smartphone tijdperk wist hij altijd alle tijden, scores en waarden uit het hoofd. Data was er niet als platform; het zat tussen de oren.

Hervatten met meten

Na enkele jaren minder actief, als vader van opgroeiende kinderen, is hij in 2012 weer gaan roeien — en sindsdien systematisch met data. Eerst op een statische ergometer, hoog in de wereldwijde masters-rankings; vanaf 2020 op een dynamische RP3 (met force curve weergave), vanwege de beter aansluitende biomechanica en de rijkere meetmogelijkheden. In de masters-categorie volgden een 6.000-meter wereldrecord, een baanrecord op de Tromp Boat Race, en titels op nationale en internationale regatta’s waaronder de World Rowing Masters Regatta.

Methodiek en platform

Van 2023 tot 2025 werkte hij bij RP3 aan online ontwikkeling en de RP3 Academy, waarbinnen de data-gedreven coachaanpak — hoe gebruik je ergometer-data om beter te trainen? — werd uitgewerkt. Daaruit kwamen ook de functionele eisen voor de bijbehorende portal voort. In 2025, na de aanpak twee opeenvolgende jaren succesvol te hebben toegepast op de Amstelbeker-voorbereiding, is hij gestart met de ontwikkeling van Beat Your Best — onderdeel van Dutch Digital Sport Innovation. De combinatie van zijn wedstrijdervaring op niveau, biomechanisch begrip, dataverwerking en coaching is in dit platform en deze praktijk samengebracht.